ISSN 1307-8593 | E-ISSN 2458-9586
7tepe Klinik Dergisi - Yeditepe J Dent: 21 (2)
Cilt: 21  Sayı: 2 - 2025
1. 
2025-2 Cilt Tüm Dergi
2025-2 Vol Full Printed Journal

Sayfa I

2. 
Kapak
Cover

Sayfa II

3. 
İçindekiler
Contents

Sayfa III

ÖZGÜN ARAŞTIRMA
4. 
Çukurova Üniversitesi Ağız ve Diş Sağlığı Programı Öğrencilerinin Hastane Enfeksiyonları Konusunda Bilgi ve Tutumları
Cukurova University Oral and Dental Health Program Students’ Knowledge and Attitudes about Hospital Infections
Nazlı Aydın, Meral Miraloglu
doi: 10.5505/yeditepe.2025.07379  Sayfalar 60 - 66
GİRİŞ ve AMAÇ: Çalışmanın amacı, ağız ve diş sağlığı programı öğrencilerinin hastane enfeksiyonu konusundaki bilgi ve tutumlarını değerlendirmektir.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Araştırma 2023-2024 eğitim yılında Çukurova Üniversitesi Abdi Sütcü Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu’nda yapılmış olup evreni 139 ağız ve diş sağlığı programı öğrencisidir. Öğrenciler içeriğinde hastane enfeksiyonları konusundaki bilgi ve tutumları ile ilgili sorular olan anket formuna davet edilmiştir. Verilerin istatistiksel analizinde Shapiro Wilk, Mann Whitney U ve Ki-kare testleri kullanılmıştır (p<0,05).
BULGULAR: Çalışmaya 99 öğrenci gönüllü olarak katılmıştır. Öğrenciler 12 toplam puan üzerinden ortalama 8,10 ± 1,9 bilgi puanına sahiptir. Hastane enfeksiyonlarını önlemenin en etkili ve kolay yolu olarak %83,8’i el yıkamanın yeterli olduğu cevabını vermiştir. Öğrencilerin %69,7’si antibiyotik profilaksisi gerektiren durumlar hakkında yanlış cevap vermiştir. Tutumları değerlendirildiğinde ise alkollü el antiseptiklerinin kullanımıyla ilgili eksiklikler olduğu belirlenmiştir.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Ağız ve diş sağlığı programı öğrencilerinin hastane enfeksiyonlarının önlenmesinde aktif rol oynayabilmeleri için bilgi düzeylerinin artırılması gerekmektedir.

5. 
Yapay Zekâ Tarafından Üretilen İnsan Fotoğraflarındaki Diş Proporsiyonlarının Değerlendirilmesi
Evaluation of Tooth Proportions in Human Photographs Generated by Artificial Intelligence
Bengü Doğu Kaya, Yunus Emre Özden
doi: 10.5505/yeditepe.2025.38980  Sayfalar 67 - 73
GİRİŞ ve AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, yapay zekâ tarafından üretilen gülümseyen insan fotoğraflarında, ön dişler arasındaki boyut oranını ve simetriyi değerlendirmektir.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Yapay zekâ tarafından üretilen 301 gülümseyen sahte insan (123 erkek, 178 kadın) fotoğrafında santral, lateral ve kanin dişlerin görünen genişlik boyutları Adobe Photoshop 2024 programı ile piksel olarak ölçüldü ve kaydedildi. Simetrik dişlerin görünen genişlikleri birbirine oranlanarak değerlendirildi. Santral dişlerin şekli oval, konik, kare ya da üçgen olarak sınıflandırıldı. Veriler Ki-Kare Testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Mann-Whitney U Testi ile değerlendirildi, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlendi.
BULGULAR: Fotoğrafların %61,5’inde #11 ve #21 numaralı dişler aynı şekilde bulundu. Dişlerin genişlik dağılımları incelendiğinde; #13 ve #23 numaralı dişler için ortanca 14, #12 ve #22 numaralı dişler için ortanca 19 piksel olup; #11 numaralı diş için 27, #21 numaralı diş için 29 piksel’di. Yalnızca #11 ve #21 numaralı simetrik diş çiftleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı düzeyde görüldü. Erkeklerde #11 ve #21 numaralı dişlerin aynı şekilde olma yaygınlığı %68,3; kadınlarda %56,7 oranındaydı ve fark istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bulundu (p=0,043).
TARTIŞMA ve SONUÇ: Yapay zekâ tarafından üretilen fotoğraflarda lateral ve kanin dişler, simetrik diş ile daha benzer iken; santral dişlerin genişlikleri birbirinden farklılık göstermiştir. Santral dişlerin arasında şekil farklılıkları bulunmuştur ve kadınlar, daha yüksek oranda farklı şekilde santral dişlere sahiptir.

6. 
Diş Hekimliği Fakültesi ve Diğer Fakültelerde Okuyan Öğrencilerin Ortodonti Bilgi Düzeylerinin Karşılaştırılması
Comparison of Orthodontic Knowledge Levels of Dental Faculty and Other Faculties Students
Nursezen Kavasoğlu, Samet Özden, Emre Naiboglu, Güvenç Başaran
doi: 10.5505/yeditepe.2025.74046  Sayfalar 74 - 79
GİRİŞ ve AMAÇ: Bu çalışmanın amacı farklı üniversitelerin diş hekimliği fakültelerinde okuyan ve başka fakültelerinde okuyan 1. sınıf öğrencilerinin ortodonti hakkında farkındalıklarının karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesidir.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Çalışma, Batman, İnönü, Yüzüncü Yıl ve Dicle Üniversiteleri Diş Hekimliği Fakülteleri’nde okuyan 325 adet 1. sınıf öğrencisi ve yine aynı üniversitelerde başka bölümlerde okuyan 325 adet 1. sınıf öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmamızda 13 sorudan oluşan anket, öğrenciler tarafından cevaplanmıştır.
BULGULAR: Ortodonti hakkında bilgi sahibi olma durumu ile diş hekimliği fakültesi öğrencisi olma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmaktadır (p<0,05). Diş hekimliği fakültesi öğrencisi olanların %76,92’si ve diş hekimliği fakültesi öğrencisi olmayanların %34,46’sı ortodonti hakkında bilgi sahibi olduğunu düşünürken; diş hekimliği fakültesi öğrencisi olanların %13,54’ü ve diş hekimliği fakültesi öğrencisi olmayanların %37,23’ü ortodonti hakkında bilgi sahibi olmadığını düşünmektedir.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Diş hekimliği fakültesinde okuyan ve okumayan öğrenciler arasında ortodonti bilgisi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlemlenmiş olup diş hekimliği fakültesinde okumaya hak kazanan öğrencilerin, eğitim hayatlarına başlamadan dahi ağız ve diş sağlığı hakkında, başka fakültelerde okumaya hak kazanan öğrencilere göre farkındalıklarının daha fazla olduğu gözlemlendi.

7. 
Periapikal Lezyonlu Çekim Soketine Yapılan İmmediat Yerleşimli Dental İmplantların Sağkalım Oranlarının Retrospektif Analizi
Retrospective Analysis of Survival Rate of Immediate Placed Dental Implants in the Extraction Socket with Periapical Lesion
Yusuf Tamer
doi: 10.5505/yeditepe.2025.78942  Sayfalar 80 - 85
GİRİŞ ve AMAÇ: Çekim soketine immediat implant yerleştirilmesi; kemik rezorpsiyonunu, cerrahi müdahale sayısını ve tedavi süresini azaltırken hastanın memnuniyetini ve konforunu artıran çeşitli avantajlar sunar. Bu çalışmanın amacı, kronik periapikal enfeksiyonu bulunan dişlerin çekim soketine yerleştirilen immediat implantların sağ kalım oranını geriye dönük olarak değerlendirilmektir.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Bu çalışmaya, 2016-2018 yılları arasında tek diş çekimi sonrası immediat implant uygulanan hastalar dâhil edilmiştir. Greft kullanılan veya flep açılması gereken hastalar çalışma dışında bırakılmıştır. İmplant yapılan bölgede kronik periapikal enfeksiyonu olan hastalar çalışma grubunu, bu tür bir enfeksiyon odağı bulunmayan hastalar ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Çalışmada, iki grup arasında implant sağ kalımı oranları açısından herhangi bir fark olup olmadığı değerlendirilmiştir. Nicel verilerin analizinde ANOVA, çapraz tablolar ve ki-kare (χ²) testleri kullanılmıştır.
BULGULAR: Çalışma kriterine uygun 74 hastaya 78 implant uygulanmıştır. Hastaların ortalama yaşı 42,2’dir (24-70). Ortalama takip süresi 31,4 aydır (18-72). Çalışmada, 78 tek diş çekimi sonrası immediat yerleştirilen implantların 6’sında başarısızlık olmuştur. Bu başarısız implantların 4’ü çalışma grubunda, 2’si ise kontrol grubundadır. Çalışma grubunda sağ kalım oranı %91,1 kontrol grubunda ise %94,1’dir (p= 0,063).
TARTIŞMA ve SONUÇ: Çalışmamızda, tek diş çekimi sonrası immediat implant uygulanan hastalarda, ortalama 31,4 aylık takip süresinde implant sağ kalım oranı %92,3 olarak saptanmıştır. Kronik periapikal enfeksiyon bulunmayan çekim bölgeleri ile periapikal enfeksiyonlu bölgelerde implant sağ kalımları karşılaştırıldığında, anlamlı bir istatistiksel fark gözlenmemiştir. Sonuç olarak, immediat implantın yerleştirildiği bölgede kronik periapikal enfeksiyon bulunması, implantın sağ kalım oranını olumsuz etkilememektedir.

8. 
Odontojenik Keratokistlerin Radyografik Özelliklerinin Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi ile Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi
Retrospective Evaluation of Radiographic Features of Odontogenic Keratocysts with Cone Beam Computed Tomography
Mehmet Oğuz Borahan, Yeliz Güneş, Pınar Yener, Gühan Dergin
doi: 10.5505/yeditepe.2025.82542  Sayfalar 86 - 91
GİRİŞ ve AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, odontojenik keratokistlerin (OKK) radyolojik özelliklerinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) kullanılarak değerlendirilmesidir.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Histopatolojik olarak OKK tanısı konmuş 18 hastanın 20 lezyonuna ait KIBT görüntüleri retrospektif olarak Marmara Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesin‘de değerlendirildi. KIBT görüntüleri, lezyonların lokasyonu, şekli, septa varlığı, sınır şekli, kök rezorpsiyonu, gömülü diş varlığı ve ekspansiyon şekline göre değerlendirildi. Veriler, Statistical Package for Social Sciences versiyon 22 kullanılarak analiz edildi ve p değeri 0,05’ten küçük olan sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
BULGULAR: OKK’ler, ortalama yaşı 34,2 olan ve yaşları 13 ile 65 arasında değişen, 11 erkek ve 7 kadın hastada tespit edildi. OKK’lerin %70’i mandibula posterior bölgede görülürken, yalnızca %5’i maksilla posterior bölgede bulundu. Lezyonların çoğunluğu (%60) uniloküler, düzgün sınırlı (%60), gömülü diş ile birlikte (%55), fusiform şekilli (%70) ve septasızdı (%55) Lezyonların yalnızca %15’inin kök rezorpsiyonuna neden olduğu görüldü. OKK’lerin şekli ile lokasyonu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05), ayrıca gömülü diş varlığı ile kök rezorpsiyonu arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05).
TARTIŞMA ve SONUÇ: OKK’ler değişken radyolojik özellikler gösterebilir. Kesin tanı için histopatolojik değerlendirmenin yanı sıra, OKK’lerin değerlendirilmesinde, KIBT görüntülerinin farklı radyolojik bulgular gösterebileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

DERLEME
9. 
Endodontik Ağrı Yönetiminde Kriyoterapi
Cryotherapy in Endodontic Pain Management
İdil Özden, Merve Gökyar, Parla Durmazpınar, Hesna Sazak Öveçoğlu
doi: 10.5505/yeditepe.2025.26056  Sayfalar 92 - 96
Diş hekimliğinde hem hasta hem de hekim açısından ağrı yönetimi büyük önem taşımaktadır. Yapılan çalışmalar, endodontik işlemlerden sonra görülen postoperatif ağrının diğer dental tedavilere kıyasla daha yüksek olduğunu göstermiştir. Bu ağrının önlenmesi veya azaltılması için ise farmakolojik ve non-farmakolojik birçok yöntem önerilmektedir. Kriyoterapi, ucuz, pratik ve atoksik bir prosedür olmasıyla öne çıkan non-farmakolojik yöntemlerden biridir. "Soğuk terapi" olarak da bilinen kriyoterapinin, kas-iskelet sistemi ağrıları, kas spazmları, enflamasyon ve sinir iletkenliğini azalttığı bilinmektedir. Son yıllarda kriyoterapinin endodontik tedavi sonrası ağrı yönetimindeki rolü de araştırılmaya başlanmıştır. Ancak kriyoterapinin endodontideki rolü kapsamlı olarak belgelenmemiştir ve bu tedavi için ideal bir protokol belirlemek amacıyla kullanılan ajanın türü, hacmi, uygulama şekli ve süresi konusunda bir standardizasyon oluşturulamamıştır. Bu derlemede; randomize kontrollü klinik çalışmalarda kullanılan kriyoajanın türüne, uygulama yöntemine ve süresine göre postoperatif ağrı üzerindeki etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Yapılan çalışmalar değerlendirildiğinde, kriytoterapi endodontik tedavi sonrası ağrıyı önlemede veya azaltmada umut vadeden bir yöntem olduğu sonucuna varılmıştır.

10. 
Diş Hekimliğinde Sistematik Derlemelerin Önemi: Derleme
The Importance of Systematic Reviews in Dentistry: Review
Selin Saygılı, Doğa Naz Bahçeci, Yelda Kasimoglu
doi: 10.5505/yeditepe.2025.53765  Sayfalar 97 - 105
Günümüzde hızla artan yayın sayısıyla birlikte doğru bilgiye ulaşmak zorlayıcı bir hal almaya başlamıştır. Bunun nedeni araştırmacıların araştırma konularını gözden geçirirken doğru bilgiye ulaşmak için değişken kalite ve kapsamda çok fazla literatür ile karşılaşmasından kaynaklanmaktadır. Aynı konuda çok fazla literatür ile karşılaşan araştırmacıların yüzleştiği sorunlardan bir diğeri, bu araştırma sonuçlarında veya çıkarımlarında tutarsızlık olmasıdır. Böylelikle mevcut çalışmaları tek bir yerde incelemek, özetlemek ve bir araya getirmek için bireysel çalışmaların sistematik olarak gözden geçirilmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Çalışmaların sistematik olarak gözden geçirilmesi, bireysel çalışmaların sonuçlarının tutarlı olup olmadığına dair güvence sağlayabilir, tek tek literatürlerin kalitesi değerlendirilebilir. Böylece en kaliteli literatürlerden elde edilen kanıtlar vurgulanabilir ve nihai bir belgede bir araya getirilerek klinik pratikte kullanılarak yarar sağlayan sonuçlara varılabilir. Bu amaçla sistematik derlemeler, birçok alandaki kanıtları değerlendirmek için yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bir sistematik derlemenin amacı, önyargıyı en aza indirmeyi hedeflerken şeffaf yöntemler kullanarak kapsamlı ve güncel bir değerlendirme sağlamaktır. Bu nedenle sistematik derlemeler, amaçları ve klinik karar vermeye yardımcı olma potansiyelleri açısından geleneksel derlemelerden farklıdır. Bu çalışma, sistematik derlemelerin mantığının ve yazma sürecinin anlaşılması açısından bir arka plan sağlama amacı taşımaktadır. Aynı zamanda sistematik derleme yazımının ana hatlarının üzerinde durulması, kanıta dayalı bilgilerini geliştirmeyi ve doğru klinik kararlar vermeyi isteyen hekimlere de fayda sağlayacaktır.

11. 
Ortodontide Arayüz Aşındırması
Interproximal Reduction in Orthodontics
Ece Başaran, Sabri İlhan Ramoğlu
doi: 10.5505/yeditepe.2025.58815  Sayfalar 106 - 115
Ortodontide arayüz aşındırması, dişlerin arayüz temas alanlarından minenin bir kısmının dişlere zarar verilmeden çeşitli yöntemler ile aşındırılarak, dişlerin geri dönüşümsüz olarak meziodistal genişliğinin azaltılması olarak tanımlanmaktadır. Tarihsel gelişimde ilk kez anterior dişleri sıralarken, diş boyut uyumsuzluklarını düzeltmek için kullanılmış olup, günümüzde oldukça geniş uygulama alanı olan arayüz aşındırması, çeşitli yöntemler ve materyaller kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Ancak yanlış uygulanması çevre yumuşak doku hasarına, aşırı duyarlılığa, pulpanın geri dönüşümsüz hasarına, artmış plak tutulumuna, periodontal hastalık riskine ve minenin fazla aşındırılmasına neden olabilmektedir. Bu derlemenin amacı, ortodonti pratiğinde arayüz aşındırmasının endikasyonları, kullanılan materyaller, uygulama yöntemleri ve meydana gelebilecek komplikasyonlar ve koruyucu uygulamalar hakkında bilgi vermektir.

12. 
İmplant Çevresi Keratinize Doku Artırımında Yara İyileşmesine Sigaranın Etkisi: Literatür Derlemesi ve İki Olgu Raporu
The Effect of Smoking on Wound Healing in Peri-implant Keratinized Tissue Augmentation: A Literature Review and Two Case Report
Elif Güneysu Ozer, Semira Sancak, Beyza Bozoklu, Duygu Yaman
doi: 10.5505/yeditepe.2025.35229  Sayfalar 116 - 129
Periodontal dokularla kıyaslandığında daha sınırlı savunma-iyileşme potansiyeline sahip bir doku olan implant çevresi mukozanın özellikleri, implant çevresinde sağlığın korunmasında kritik önem taşır. İmplant çevresi keratinize mukoza artırımında otojen greftler en etkin ve stabil sonuçları sağlar. Serbest diş eti grefti uygulamaları sonrası yara iyileşmesini etkileyen birçok faktör arasında sigara, immun sistem, damarlanma ve iyileşme kapasitesine olan olumsuz etkileri sebebiyle en önemli risk faktörlerinden biridir. Bu derlemede, serbest diş eti grefti yöntemiyle implant çevresi mukoza artırımı sonrası erken dönem yara iyileşmesinde sigaranın etkilerinin güncel bilgilerle derlenmesi ve konu ile ilgili olguların aktarımıdır. Sigaranın kontrolü ve bırakılmasının yara iyileşmesine pozitif etkileri dolayısıyla, sigarayı bırakmaya yönelik protokolün diş hekimleri aracılığıyla ağız sağlığı hizmetinin bir parçası olması önerilir.

LookUs & Online Makale